2010(e)ko martxoaren 23(a), asteartea

CASSANDRE


Cassandre (Ukrania, 1910-Frantzia, 1968)


Adolphe Jean Marie Mouron "Cassandre" nire kartelgile kuttunenetariko bat da. Izugarri gustatzen zaizkit bere kartelak, nere ustez oso dotoreak eta oso landuak direlako. Bere garaiko arte abanguardiekin bat datoz kartelen diseinuak, zalantzarik gabe.

Berak esanda zeukan: "Le dessin doit être basé sur le texte et non l´inverse" (Diseinua testuan oinarritu behar da eta ez alderantziz). Hori dela eta oso zainduta daude tipografiak bere karteletan.

Berak diseinatu zituen tipografia batzuk. Ezagunenak Bifur eta Peignot tipografiak dira. Horietan Art Decó eta Bauhausen eragina ikusi daiteke argi eta garbi. Beharbada, ezagunena Peignot tipografia da, gaur egun, oraindik erabiltzen dena (Ikusi Real Madrid futbol-taldearen kamiseta, bestela). Peignot tipografian letra xeheak orokorki larriak bezalakoak dira, baina baxuagoak. Ezberdintasuna b, d eta f letretan ikusi daiteke, batez ere.

________________________________________




Adolph Jean Marie Mouron "Cassandre" es uno de mis cartelistas clásicos favoritos. Me gustan mucho sus carteles, que me parecen muy elegantes y trabajados. Sus diseños, sin duda, están muy cercanos al arte vanguardista de su época.

Él solía decir: "Le dessin doit être basé sur le texte, et non l´inverse" ( El diseño debe estar basado en el texto y no a la inversa). Es por ello que la tipografía está muy cuidada en sus carteles.

Cassandre diseño algunas tipografías, de las cuales las más famosas son la Bifur y la Peignot. En ellas se puede apreciar claramente la influencia del Art Decó y de la Bauhaus.

La más famosa puede ser la tipografía Peignot, que todavía se suele usar (Véase la camiseta del Real Madrid, por ejemplo). En esta tipografía las letras minúsculas son como las mayúsculas, pero bajas. La diferencia está sobre todo en la b, d y f.



Bifur tipografia









Peignot tipografia (1937)






Real Madrid futbol-taldearen kamiseta

Ezagunak dira, bestalde, Yves Saint Laurent enpresarentzat egindako monograma eta logotipoa, gaur egun oraindik erabiltzen direnak.

_____________________________

Por otro lado, son muy conocidos el monograma y logotipo de Yves Saint Laurent, utilizados todavía hoy en día.




Yves Saint Laurent


Monograma (1963)




Yves Saint Laurent


Logotipoa (1963)



Cassandreren kartel batzuk aukeratu ditut. Ea zer iruditzen zaizuen esango didazue...

Kubismo, futurismo edo purismo bezalako abanguardiak jarraitzen ditu...

Oso famatua da Dubo, Dubon, Dubonnet kartela, lehenengo kartel seriatua omen dena.

_______________________

He elegido algunos carteles de Cassandre. Ya comentaréis qué os parecen...

Son en cierta manera deudores de las vanguardias de la época: cubismo, futurismo, purismo,...

Es muy famoso el cartel Dubo, Dubon, Dubonnet, según parece es el primer cartel seriado.


Pathé

Wagon-bar

(1932)

Grand-Sport

(1925)



D. Charpy

Vries Robbé


Pi Volo

(1924)



New York


Wagon-lits


New Statendam

(1929)

Étoile du nord

(1927)



Hauxe Dubo, Dubon, Dubonnet kartela da (1932)...




Nord Express

(1927)

Dubonnet

(1932)


Informazio gehiago izateko hona hemen Cassandreren webgune ofizialaren helbidea:

___________________________________

Para más información sobre Cassandre he aquí la dirección de su web oficial:


2010(e)ko martxoaren 11(a), osteguna

BILBOKO MUSEOA ETA KARTELAK

Bilboko Arte Eder Museoa




Nahiz eta Bilbon museo gehiago egon, Bilbotarrentzat eta Bizkaitarrentzat "Bilboko museoa" parkekoa da, hau da, Arte Eder Museoa.

Museoak kartel bilduma ederra dauka, baina oso ezezaguna da, normalean ikusgai ez dagoelako. Orain dela urte batzuk Tolosako Laborde y Labayen enpresak egindako kartel bilduma erosi zuen museoak eta ordudanik gehitzen joan da...

Beharbada, interesgarrienak Euskal Herriko 30eko hamarkadaren kartelak dira.


______________________________




Aunque en Bilbao hay más museos, para los bilbainos y vizcainos en general, el "museo de Bilbao" es el que está en el parque de Doña Casilda, es decir, el Museo de Bellas Artes.

El museo posee una notable colección de carteles, no muy conocida ya que normalmente no están expuestos. Hace ya algunos años el museo compró una colección de carteles de la empresa Laborde y Labayen de Tolosa y desde entonces su número aumenta...

Quizás lo más interesante sean los carteles vascos de los años 30.






Carteles en el Museo de Bellas Artes de Bilbao


Erakusketaren foiletoa (1987)

Carteles, adquisiciones de carteles antiguos (1987-1992)

Erakusketaren foiletoa (1993)




1987an eta 1993an kartelei buruzko erakusketak izan ziren museoan. Horrez gain, kartel batzuk erakusketa orokorretan ikusi ahal izan dira, iazko "Novecentismo y primeras vanguardias (1910-1936)" erakusketan, adibidez, Guezala eta Ortiz de Záraterenak ikusgai zeuden, besteak beste.

_______________________________


En 1987 y 1993 se celebraron sendas exposiciones sobre los carteles del museo. Además, algunos carteles han podido verse en exposiciones generales como "Novecentiso y primeras vanguardias (1910-1936)" el año pasado. En ella estaban presentes carteles de Guezala y Ortiz de Zárate, por ejemplo.



Hona hemen museoaren bildumaren kartel batzuk...

_____________________________

Aquí podemos ver algunos carteles de la colección del museo...





Pomozte baskickyn detem! (¡Ayuda a los niños vascos!)


Kartel bozetoa

Oskar Kokoschka (1937)



Exposición de Industria y Comercio

kartel bozetoa (1935)




San Sebastián, grandes regatas de traineras a remo


Aurelio Arteta (1930)



Enblema hau hurrengo kartel honi dagokio...

_________________________________



Este emblema corresponde al siguiente cartel...







IVª vuelta al País Vasco



Antonio de Guezala (1927)


Bilbao, las playas del Abra



Antonio de Guezala (1929)


Corridas generales de agosto, bilbao 1931


Antonio de Guezala (1931)


Bilbao, côte basque


Antonio de Guezala (1932)


Exposición de arquitectura y pintura moderna


Juan Cabanas Erauzkin (1930)




Altos Hornos-Viguetas de alas anchas


Juan Cabanas Erauzkin (1934)



Aberri eguna 1932


Nicolás Ortíz de Zárate (1932)



Corridas generales, Bilbao 1934



Nicolás Ortíz de Zárate (1934)


Exposición de Industria y Comercio


Nicolás Ortíz de Zárate (1934)


Museo oceanográfico AQUARIUM San Sebastián


Ansa (1929)



San Sebastián, plage royale



Jose Mongrell i Torrent (1909)



San Sebastián, playa real

Rafael Penagos (1927)


Zarauz, playa de moda

Nicolás Múgica Errazti-Nicol (1948)


Ilbarritz (Biarritz)

Dormoy, Henry (1930)


Quincena motociclista internacional en Bilbao

Luis Lasheras (1932)


XI circuito automovilista-Gran premio de España
Máximo Gómez Acebo (1935)


Concurso internacional de Tennis, San Sebastián
Dominguez, J;de Aguinaga, E & Alonso, A. (1934)

Regatas internacionales San Sebastián
Rafael Elosegui (1929)


Paulino Uzcudun, campeonato de Europa de pesos pesados
A. Martiarena (1928)

Bicicletas Orbea
Anibal Tejada (1933)


Chiquilín, Artiach

Emilio Ferrer i Espel
La encartada
(1930)

Los nacionales

Anonimoa (1936?)




2010(e)ko martxoaren 3(a), asteazkena

BIBLIOGRAFIA: ZINE KARTELAK






"The book of the international film posters"



Edwars, Gregory J. Tiger books international (London, 1985) 224 orr.





Hauxe da zine kartelei buruz erosi nuen lehenengo liburua, Bilboko liburu azoka batean, gogoratzen dudanez. Kartel klasikoak, frantsesak, poloniarrak, kubatarrak, amerikarrak,... denetarik dago liburu honetan, laburbilduta.

Oraindik, noizean behin, begiradaren bat botatzen diot.
Eta hauek dira ditudan beste liburu batzuk...



_______________________________________


Este es el primer libro que compré sobre carteles de cine. Fue en una feria del libro en Bilbao.


En él se pueden ver carteles clásicos, franceses, polacos, cubanos, norteamericanos, ... Hay de todo un poco, presentado de forma abreviada.


Todavía, de vez en cuando, le hecho una mirada para ver los carteles.


Y estos son algunos otros libros que tengo...





"Film posters of the 70s"


Askoren artean. The Overlook Press (New York, 1999) 127 orr.




Bilduma honetan mundu osoko kartelak daude, hamarkadaka sailkatuta. Kartelgintza nola aldatu den ikusteko aukera ezinhobea da...

________________________________


En esta colección se presentan carteles de todo el mundo clasificados por décadas. Ofrecen la oportunidad de apreciar los cambios en el cartelismo a lo largo del tiempo...




"Film posters of the 80s"


Askoren artean. Taschen (London, 2001) 126 orr.



"Film posters of the 90s"


Askoren artean. Taschen (London, 2005)




"Les affiches du cinema français"


Capitaine, Jean Louis. Seghers-Archimbaud (Paris, 1988) 175 orr.



Frantziako kartelak oso dotoreak izan dira beti: Chéret, Ferraci, Pierre Etaix, Cocteau, ...

______________________________


Los carteles franceses siempre han sido muy elegantes: Chéret, Ferraci, Pierre Etaix, Cocteau,...




"La cote de l´affiche du cinema"


Choko, Stanislas . Éditions de l´amateur (Paris, 1992?) 285 orr.



Kartelak bildumagai bihurtu dira aspaldidanik eta liburu honetan Frantziako kartelen kotizazioa kontsulta daiteke. (Bere momentukoa, noski!) Kartel batzuen prezioa harrigarria da!!


_______________________________


Los carteles son objeto de coleccionismo desde hace tiempo. En este libro se puede consultar la cotización de los carteles franceses (la del momento de publicación del libro, claro) ¡ El precio de algunos carteles es una pasada!



"Cincuenta años del cartel polaco de cine"



Nieto, J. & Fuentes, R. XXI Festival de Cine de Alcalá de Henares (Madrid, 1991) 160 orr.




Zenbat gustatzen zaizkidan Poloniako kartelak!! Ze ezberdinak diren gure kartelekin alderatuta!!


Iván Zuluetak (berriro bere izena) esaten zuen zine kartelik onenak Poloniakoak zirela. Ez dakit hainbesterako den, baina oso bereziak direla ezin da ukatu.


Liburu hau Alcalá de Henareseko zinemaldian egondako erakusketa baten katalogoa da. (Janusz Guniaren bilduma)

_______________________________



¡Cuánto me gustan los carteles polacos! ¡Qué diferentes son de los nuestros! Iván Zulueta (de nuevo Iván) decía que los mejores carteles de cine eran los polacos. No sé si es verdad, pero lo que si se puede decir es que son muy especiales.


Este libro es el catálogo de una exposición celebrada en el festival de cine de Alcalá de Henares ( Colección Janusz Gunia)




"Film polski, carteles de cine polaco-1975/1990"


Festival de Cine de Huesca. (Huesca, 1996) 86 orr.





Erakusketa baten katalogoa da, Huescako Zinemaldikoa, hain zuzen ere.

__________________________


Se trata del catálogo de una exposición celebrada en el Festival de Cine de Huesca.




"El cartel de cine cubano-The cuban film poster (1961-2004)"



García-Rayo, Antonio. Editorial El Gran Caid S.L. (S.S. de los Reyes, 2004) 452 orr.




Oso liburu ederra da. Kubako zine kartelgintza sakontasunez azalduta eta irudikatuta dago... Benetan, merezi du!! papak iruzkin batean esaten zuen bezala "impresionante".


Oso liburu garestia zen atera zenean (100€ baino gehiago balio zuen), baina orain dela gutxi fnac-en erosi nuen 15€tan!!

_______________________________



Es un libro estupendo. Contiene una explicación profunda del cartelismo cinematográfico cubano, así como gran cantidad de imágenes. Merece la pena, de verdad. Como decía papa en un comentario a una entrada anterior, "impresionante".


Era un libro muy caro cuando salió al mercado ( más de 100€), pero yo lo compré hace poco en la fnac por ¡15€!.



"30 años de diseño gráfico en el cine español"


Luqui, Joaquín; de los Hoyos, Ignacio; López Baños, Antonio P. & Barsa, Mikel.ERISA (Móstoles, 1987) 164 orr.




Testu laburrak baina irudi oparoekin egindako liburu honetan kartelak generoz sailkatuta daude. Kontsulta egiteko oso aproposa da.

_______________________________


En este libro los carteles están clasificados por géneros. Los textos son muy cortos, pero hay gran cantidad de imágenes.


Es muy adecuado como libro de consulta.



"Carteles de cine de 1915 a 1930-Colección Fernández Ardavín"


Askoren artean. Filmoteca Española (Madrid, 2005) 97 orr.


Espainiako Filmategiai izandako erakusketa baten katalogoa.


__________________________________


Es el catálogo de la exposición celebrada en la Filmoteca Española (Enero de 2005)


"Disney posters-Películas clásicas de dibujos animados, de Mickey Mouse a Aladdin"


Ediciones B (Barcelona, 1996) 127 orr.


Oso liburu txikia baina polita, Disneyren klasikoen kartelekin. Haietariko asko ez dira oso ezagunak laburmetraienak direlako.


______________________________


Es un libro pequeño pero bonito, en el que aparecen los carteles de los clásicos Disney. Algunos de los carteles no son muy conocidos, porque son los de los cortometrajes.